Z ARCHIWUM TYGODNIKA „PRZEŁOM". Na jednym z ostatnich pożegnań w Trzebini pojawili się księżna Maria von Liechtenstein oraz włoski polityk Rocco Buttiglione, Przypominamy najgłośniejsze pogrzeby, jakie odbyły się w naszym regionie. 

Urodzony w 1839 roku w Bergamo we Włoszech, porucznik Elia Marchetti, weteran walk o zjednoczenie Włoch, walczył w powstaniu styczniowym. W bitwie pod Krzykawką z wojskami rosyjskimi został ranny w szyję. Włoski bohater zmarł Chrzanowie w 7 maja 1863 roku. Pogrzeb Marchettiego stał się w tym mieście manifestacją patriotyczną. 

Podczas drugiej wojny światowej pamiętny był pogrzeb Leona Balisia. Współzałożyciel Związku Legionistów w Chrzanowie oraz komendant miejscowego oddziału Związku Strzeleckiego zmarł w wieku 43 lat. Jego pogrzeb w dniu 20 lipca 1941 roku stał się wielką manifestacją patriotyczną. W kondukcie pogrzebowym ze szpitala do kościoła św. Mikołaja i na cmentarz parafialny uczestniczyło około pół tysiąca osób, w tym liczne grono chrzanowskich legionistów. Wywołało to zaniepokojenie okupacyjnych władz, które ukarały grzywną wdowę po Leonie Balisiu za poprowadzenie konduktu i zakazały ich organizowania na przyszłość.  

Zaraz po wojnie dużym echem odbiły się dwa mordy na miejscowych księżach. Ks. Michał Rapacz, proboszcz parafii w Płokach, zginął pierwszy. W nocy z 11 na 12 maja 1946 roku grupa bojówkarzy komunistycznych pod osłoną nocy napadła na plebanię w Płokach. Mieszkańców sterroryzowano bronią. Mordercy zaprowadzili księdza do pobliskiego lasu i tam zastrzelili. Uroczystości pogrzebowe, które odbyły się w Płotkach 15 maja, zgromadziły niezliczoną rzeszę wiernych i czterdziestu księży z sąsiadujących ze sobą diecezji: krakowskiej, katowickiej i kieleckiej.

Natomiast ks. kanonik Franciszek Flasiński, proboszcz parafii w Libiążu, w nocy z 6 na 7 września 1946 roku został zastrzelony na swojej plebanii. Kapłana pochowano na cmentarzu w Libiążu. Uroczystości pogrzebowe odprawił ks. kardynał książę Adam Stefan Sapieha. W kondukcie pogrzebowym szło około 10 tysięcy wiernych.

W pamięci starszych mieszkańców zostało także ostanie pożegnanie aktora Bogumiła Kobieli. Zagrał wiele znakomitych ról – Piszczyka w „Zezowatym szczęściu”, czy Drewnowskiego w „Popiele i diamencie”. Zmarł 10 lipca 1969 r. w gdańskim szpitalu po wypadku drogowym, do którego doszło kilka dni wcześniej. Został pochowany w rodzinnym Tenczynku. Na pogrzebie pojawiła się rodzina, przyjaciele oraz osoby ze środowiska filmowego. Świadkowie zapamiętali, że wdowa po aktorze, idąc za trumną, zamiast kwiatów niosła ze sobą... grzyby. Nazbierał je w drodze na pogrzeb brat aktora, bo Bogumił Kobiela bardzo lubił chodzić na grzyby.

Ponad dziesięć lat później, 24 listopada 1979 r. w Krakowie wypadkowi samochodowemu uległa Janina Woynarowska, oddana pacjentom pielęgniarka i działaczka społeczna. Zmarła tego samego dnia. Pięć dni później pochowano ją na cmentarzu w Chrzanowie. Pożegnały ją tłumy. Mieszkańcy pragnęli oddać jej hołd za dobro, które czyniła przez cale życie. Homilię wygłosił ks. bp Jan Pietraszko.

Wielka oprawa towarzyszyła też pogrzebowi ks. Tadeusza Stycznia. Uznany etyk i wykładowca akademicki był przyjacielem Karola Wojtyły. Towarzyszył Janowi Pawłowi II przy łożu śmierci. Ksiądz Styczeń odszedł 14 października 2010 roku w Trzebnicy w wieku 79 lat. Został pochowany w Trzebini. W tamtejszym klasztorze żegnało go wiele znamienitych osób, w tym księżna Maria von Liechtenstein, włoski polityk Rocco Buttiglione, kilku kardynałów oraz 130 księży. 

Dokładnie 16 kwietnia 2009 roku Chrzanów obył się pogrzeb 27-letniego kapitana marynarki pilota Przemysława Dudzika. Był jedną z czterech ofiar wypadku samolotu AN-28 "Bryza" w Gdyni Babich-Dołach. W kondukcie szli Podhalańczycy oraz żołnierze kompanii i orkiestry reprezentacyjnej Marynarki Wojennej. Marynarze nieśli portret zmarłego oraz Morski Krzyż Zasługi. Pośmiertnie przyznał mu go prezydent. Nad trumną zmarłego oddano trzy salwy honorowe. Pokryły ją dziesiątki wieńców (m.in. od prezydenta Lecha Kaczyńskiego).

W Libiążu największy pogrzeb ostatnich lat miała świecka misjonarka Helena Kmieć, zamordowana w nocy z 24 na 25 stycznia 2017 roku w Boliwii. Zginęła ugodzona nożem w podczas napadu na ochronkę dla dzieci. 18 lutego 2017 r. w sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej w Trzebini rozpoczęły się uroczystości pogrzebowe, kontynuowane 19 lutego w jej rodzinnym Libiążu. Mszy poprzedzającej pogrzeb przewodniczył kardynał Stanisław Dziwisz. Żegnali ją rodzina, przyjaciele, wolontariusze z Wolontariatu Misyjnego "Salvator" oraz mieszkańcy Libiąża. Pogrzeb miał charakter państwowy.

1 marca 2018 roku tłumy mieszkańców pożegnały burmistrza Trzebini Adama Adamczyka. Spoczął na cmentarzu parafialnym w Chrzanowie. Wcześniej w Bazylice Mniejszej w Trzebini odbyła się msza.

Na cmentarzu komunalnym w Chrzanowie, 27 czerwca 2018 roku pogrzebano szczątki 1340 żołnierzy Armii Czerwonej, którzy zdobyli to miasto 25 stycznia 1945 roku i spoczywali do tej pory w zbiorowej mogile w parku w Kościelcu. W uroczystości uczestniczyli krewni ofiar wojny, przedstawiciele Federacji Rosyjskiej, Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, PCK i IPN-u.

Archiwum Przełomu nr 42/2025