Przyjeżdżają, pracują, rodzą dzieci. Cudzoziemcy żyją wśród nas

Z ARCHIWUM TYGODNIKA „PRZEŁOM". Ćwiartują kurczaki, rozbierają świniaki, podają jedzenie, jeżdżą ciężarówkami, robią za dostawców, ale też dbają o nasze zdrowie i ratują życie. W samym chrzanowskim szpitalu pracuje kilku lekarzy pochodzących spoza Polski, a w ośrodkach zdrowia – kolejni.

Zdecydowana większość obcokrajowców przyjeżdża do nas pracować. Po kilku, kilkunastu miesiącach, czasem po dwóch czy trzech latach, wracają do domu. W ich miejsce przyjeżdżają inni. Część - skromna, choć powiększająca się - zostaje. Z Chrzanowem, Małopolską i Polską wiąże swoją przyszłość.

W Chrzanowie na stałe zadomowiły się 82 osoby, jeszcze rok temu było ich 64. Z meldunkiem czasowym związanych jest 269 cudzoziemców (w 2024 roku – 190). To jednak zaledwie ułamek wszystkich, którzy przyjechali tu do pracy.

27 – nowo narodzonych dzieci bez polskiego obywatelstwa zarejestrowanych w USC w 2024 roku.

W 2024 roku lokalni przedsiębiorcy złożyli wnioski o pozwolenie na pracę dla 444 cudzoziemców, a dodatkowo zgłoszono 783 obywateli Ukrainy w uproszczonej procedurze elektronicznej. Nie oznacza to jednak, że tylu obcokrajowców faktycznie rozpoczęło pracę w powiecie – część firm zarejestrowanych w Chrzanowie działa bowiem w Krakowie, Katowicach czy innych miastach.

Zainteresowanie pracodawców nie maleje. 11 kwietnia w Powiatowym Centrum Kształcenia Ustawicznego w Chrzanowie odbyło się spotkanie informacyjne zatytułowane „Zatrudnianie cudzoziemców w Polsce – wymogi prawne i kontrola instytucji państwowych”, w którym uczestniczyło blisko 40 przedsiębiorców.Coraz więcej cudzoziemców pracuje też na nasze emerytury – odprowadzając składki do ZUS-u.

263 – uczniów cudzoziemców w szkołach gminy Chrzanów, w tym 255 Ukraińców. Na uczniów z Ukrainy o statusie uchodźcy (209 osób) gmina pozyskała blisko 3 mln zł z Funduszu Pomocy dla Uchodźców.

Sześciokrotny wzrost

Z danych Centralnego Rejestru Ubezpieczonych wynika, że liczba osób posiadających obywatelstwo inne niż polskie, podlegających ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wzrosła sześciokrotnie – z 184,2 tys. w grudniu 2015 roku do 1 192,9 tys. w grudniu 2024 roku.W marcu bieżącego roku liczba pracujących cudzoziemców przekroczyła 1,2 mln osób.

Na koniec 2024 roku cudzoziemcy z krajów UE stanowili 41,1 tys. osób (bez obywateli brytyjskich), a spoza UE – 1 151,8 tys., w tym 787,5 tys. Ukraińców. Kolejne liczne grupy to obywatele Białorusi, Gruzji, Indii i Kolumbii. Udział obywateli UE maleje – nie dlatego, że opuszczają Polskę, lecz z powodu większego napływu pracowników spoza Wspólnoty.

Nie wszyscy trafiają do powiatu chrzanowskiego

W firmach z powiatu chrzanowskiego, oprócz Ukraińców, pracują też obywatele Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Rosji. Jak zauważa Piotr Szyndler z Powiatowego Urzędu Pracy w Chrzanowie, praca w firmie zarejestrowanej w powiecie nie zawsze oznacza pracę na jego terenie.Najczęściej cudzoziemcy zatrudniani są w branży spożywczej i mięsnej.

Dla porównania: w 2020 roku firmy z branży mięsnej zatrudniały 271 cudzoziemców, z czego w jednym z zakładów – ponad 100 osób.Obecnie (na koniec 2024 roku) liczba ta wynosi 261.

Nielegalni wyłapywani

Czasem o pracy cudzoziemców dowiadujemy się przy okazji kontroli. W październiku 2020 roku funkcjonariusze Karpackiego Oddziału Straży Granicznej sprawdzili legalność zatrudnienia 110 osób w jednej z chrzanowskich firm z branży mięsnej. W 20 przypadkach doszło do nielegalnego powierzenia pracy.

Niedawno w jednym z zakładów zatrzymano siedmioro cudzoziemców – pięciu Kolumbijczyków i dwoje Nepalczyków – którzy nie posiadali zezwoleń na pracę i próbowali ukryć się w pojemnikach na mięso. Wobec części z nich wszczęto postępowania administracyjne i wydano decyzje o zobowiązaniu do powrotu oraz zakazie wjazdu do strefy Schengen.Innego cudzoziemca przebywającego w Polsce nielegalnie zatrzymano w Chrzanowie – od września 2024 roku przebywał bez pozwolenia.

2 – małżeństwa z udziałem cudzoziemców zawarte w 2024 roku w Chrzanowie.

Wszystkie dane jasno wskazują, że cudzoziemcy przyjeżdżają do nas w poszukiwaniu pracy. Znajdują ją, zarabiają, płacą podatki i składki, a ich liczba rośnie z roku na rok.Polska – także Małopolska – powoli staje się dla nich atrakcyjnym rynkiem pracy i miejscem, w którym wielu z nich buduje nowe życie.

Archiwum Przełomu nr 21/2025