Zgodnie z prawem były bite, a niezgodnie z nim głodzone. Tylko nieliczne miały szczęście i trafiały do domów, w których znajdowały nie tylko pracę, ale także zaufanie, a czasami i opiekę, jeśli ta stawała się konieczna, bo stawały się w pewnym sensie członkiniami rodziny.
Książka Joanny Kuciel-Frydryszak ma już sześć lat i niezmiennie odkrywa przed czytelnikiem temat przemilczany przez dekady. A przecież los polskiej służącej często niewiele odbiegał od losu niewolnicy.
Na jej kartach poznajemy dziesiątki różnych historii służących, ich perypetii, stosunków z chlebodawcami. Wśród nich m.in. Kokoszkę, służącą z Chrzanowa, która miała fantastyczne rekomendacje, ale nieustannie zmieniała miejsca pracy. Inną jest Antonina z Nawojowej Góry, która w spadku po swojej pani otrzymała meble, dzieła sztuki i apartament w Nowym Jorku.
Przyglądamy się też jak służącą traktowało się w domu Sienkiewicza, Dąbrowskiej, Nałkowskiej czy Iłłakowiczówny.
Kuciel-Frydryszak przypomina też sławny związek Wyspiańskiego ze służącą, która stała się jego żoną czy relacje niesfornego Gombrowicza z Anielą, który pracującą u rodziców kobietę, choć przekornie nazywał Ciemną Sługą, uważał za najmądrzejszą w domu. Zresztą nie ukrywał, że to właśnie Aniela jest autorką słynnego końca "Ferdydurke" - "„Koniec i bomba, a kto czytał ten trąba!". Pewnego ranka dostałem śniadanie i zakończenie powieści - wspominał.
w Książce znajdziemy też historię losów prababki Angela Merkel, która - jak wiemy - była polską służącą czy zbrodnicze powstępowanie Katarzyny J. z Trzebini, która wzięła dziecko służącej za opłatą na wychowanie, a niewiele później wsadziła je do worka, wyniosła do lasu i tak długo uderzała workiem w drzewo, aż dziecko umarło.
Służące do wszystkiego to także opowieść o stosunkach klasowych oraz o potrzebie dominacji lepiej urodzonych nad biedakami.

20.04.2026
OSŁONY okienne na wymiar, Tel. 731-496-146.

18.04.2026
OFERUJĘ budowę indywidualnie dostosowanych domków ...

25.03.2026
MALOWANIE, gładź bezpyłowa, regipsy, panele podłog...
2080 mieszkańców zawalczyło o wakacje marzeń
z burmistrzem Chrzanowa
,
23:35, 2026-05-21
2080 mieszkańców zawalczyło o wakacje marzeń
Szkoda, że nie wiedziałam nic o loterii. Chyba słabo zareklamowana. W urzędzie nie było, ma stronie Przełomu też nie widziałam.
Beza
22:27, 2026-05-21
Przed nami weekend pełen futbolu
Mecz w Krzeszowicach w sobotę o 15:45
marcinellino
22:20, 2026-05-21
2080 mieszkańców zawalczyło o wakacje marzeń
A gdzie były informacje o tej loterii 🤔
Barbara
21:31, 2026-05-21
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Dodaj komentarz
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu przelom.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz