Zespół ds. zapadlisk i podtopień w Trzebini i Bolesławiu. Pompowanie wody z podziemi kopalni najważniejsze

Przedstawiciele rządu, Spółki Restrukturyzacji Kopalń, parlamentarzyści i samorządowcy wizytowali dziś tereny dotknięte zapadliskami i podtopieniami w Trzebini oraz sąsiednich gminach górniczych. Zapoznali się z funkcjonowaniem systemu odwadniania dawnej kopalni Siersza, który stabilizuje poziom wód podziemnych. Na podobne działania czeka także Bolesław, gdzie rozlewiska powodują poważne szkody w infrastrukturze i zabudowie.

– Dbamy, aby lustro wody nie podniosło się więcej niż metr. Staramy się o to ze względu na ochronę okolicznej zabudowy, w szczególności osiedla Trentowiec – mówił do przedstawicieli rządu w Trzebini wiceprezes ds. odwadniania kopalń SRK Mariusz Jończyk.

Odwadnianie

System odwadniania pracujący od 2023 r. nie obejmuje całego terenu dawnej KWK Siersza (40 km2), tylko najbardziej zagrożone tereny. Pompy zainstalowano na głębokości ok. 45 metrów, podczas gdy lustro wody znajduje się obecnie na poziomie ok. 33 metrów. Rzędna lustra wody jest na poziomie 308 - 309. Zależy nam na tym, aby nie przekraczała 310.

Obecnie działają dwie pompy, które odprowadzają łącznie 5–6 m³ wody na minutę. To znacznie mniej niż w czasie funkcjonowania kopalni, kiedy odpompowywano nawet 40 m³ na minutę. Po likwidacji zakładu, ponad 20 lat temu, pompowanie wstrzymano, co doprowadziło do wzrostu poziomu wód podziemnych, powstawania zapadlisk i rozlewisk. Zanim uruchomiono obecny system, lustro wody podnosiło się nawet o ok. 60 cm miesięcznie. Od czasu wznowienia pompowania nie odnotowano nowych zapadlisk związanych ze wzrostem poziomu wód.

Poziom wód podziemnych kontrolowany jest przez sieć 13 piezometrów. Planowana jest instalacja kolejnych siedmiu punktów pomiarowych, co jeszcze zwiększy gęstość monitoringu hydrogeologicznego.

Trwają też prace zabezpieczające na powierzchni, np. regulowanie cieków wodnych. Obejmują 6 zadań. Trzy są już zrobione, trzy będą kontynuowane w tym roku

Jak podkreślał dziś burmistrz Trzebini Jarosław Okoczuk, zagrożenie terenu w wielu miejscach nie zostało całkowicie wyeliminowane, jest obecnie „uśpione”, a jego głównym czynnikiem pozostawała woda. Nie jest wykluczone, że zaistnieć mogą inne. 

Prace zabezpieczające mają się zakończyć za dwa lata.

Koszty

Koszt funkcjonowania systemu odwadniania wynosi ok. 1,1 mln zł rocznie. Budowa instalacji w 2023 r. kosztowała ok. 1,2 mln zł. SRK otrzymała na nią specjalną dotację.

Podczas wizyty zwracano uwagę, że podobnych działań potrzebuje również gmina Bolesław. Tam w wyniku podnoszenia się poziomu wód podziemnych dochodzi do powstawania rozlewisk, które niszczą drogi, zagrażają budynkom i utrudniają codzienne funkcjonowanie mieszkańców. Samorządowcy liczą, że rozwiązania zastosowane w Trzebini, polegające na stałym pompowaniu i monitoringu hydrogeologicznym, zostaną wdrożone także na tym terenie.

Burmistrz Trzebini poruszył kwestię przyszłości systemu odwadniania. W związku z informacją, że Spółka Restrukturyzacji Kopalń może zakończyć działalność w 2027 roku, Jarosław Okoczuk zaapelował, aby koszty tej operacji nie zostały przerzucone na gminę. Wskazał, że zadanie to powinien przejąć Centralny Zakład Odwadniania Kopalń. Parlamentarzystów - Marka Sowę i Łukasza Kmitę - prosił o jak najszybsze przygotowanie rozwiązań ustawowych, które umożliwią finansowanie działań związanych z przywracaniem do użytkowania terenów zdegradowanych wskutek eksploatacji górniczej. 

Problem zapadlisk i podtopień jest przedmiotem prac Międzyresortowego Zespołu ds. usuwania skutków i przeciwdziałania zagrożeniom związanym z deformacjami gruntu, powołanego 21 sierpnia 2025 r. Zespół opracowuje analizy, rekomendacje oraz propozycje rozwiązań prawnych, organizacyjnych i technicznych, a także monitoruje sytuację w Trzebini i innych gminach dotkniętych skutkami działalności górniczej. Dzisiaj odbył posiedzenie wyjazdowe. Obecny był wiceminister energii i główny geolog kraju. 

(Materiał opracowany na podst. transmisji na oficjalnym profilu Burmistrza Trzebini na FB)