Trzebiński radny Wojciech Hajduk złożył interpelację dotyczącą pojemników na odzież używaną ustawianych na terenie gminy. Problem – jak podkreśla – narasta od dłuższego czasu.

Zalegająca odzież i skargi mieszkańców

W interpelacji radny zwraca uwagę na powtarzającą się sytuację. Wokół kontenerów zalega odzież oraz inne odpady. Podkreśla, że część pojemników nie jest opróżniana regularnie, co negatywnie wpływa na estetykę przestrzeni publicznej oraz komfort życia osób mieszkających w ich sąsiedztwie.

Jak wskazuje, problem dotyczy zarówno porządku, jak i nadzoru nad podmiotami obsługującymi kontenery. Radny podkreśla, że docierające do niego sygnały oraz własne obserwacje, pokazują, iż zapisy miejscowego prawa dotyczące utrzymania czystości nie zawsze są skutecznie egzekwowane.

W związku pyta m.in. o liczbę obowiązujących umów dzierżawy, zakres zapisów dotyczących utrzymania porządku, wyniki kontroli oraz ewentualne sankcje wobec operatorów naruszających warunki.

To nie pierwsza interwencja

Sprawa bałaganu wokół pojemników na odzież pojawiła się już wcześniej. W listopadzie 2024 roku radny Hajduk złożył interpelację dotyczącą m.in. wpływów do budżetu z tytułu dzierżawy gruntów oraz liczby zawieranych i rozwiązywanych umów.

Z odpowiedzi urzędu wynikało wówczas, że teren zajęty pod kontenery nie był objęty klasycznymi umowami dzierżawy. Gmina wskazała, że korzystanie z gruntów odbywało się w formie rozliczeń za bezumowne zajęcie terenu, a w 2024 roku nie zawarto nowych umów z operatorami kontenerów ani nie rozwiązano żadnej z powodu braku porządku.

Urzędnicy zapewniali jednocześnie, że kwestie czystości są monitorowane na bieżąco, a do właścicieli kontenerów wysyłano zestawienia dotyczące zajmowanych lokalizacji, na podstawie których miały być naliczane opłaty.

Czy pojawią się nowe zasady?

W najnowszej interpelacji radny sugeruje potrzebę wprowadzenia bardziej restrykcyjnych zapisów w przyszłych umowach, w tym określenia częstotliwości opróżniania pojemników oraz możliwości szybkiego rozwiązania współpracy w przypadku rażących naruszeń.

Pyta również o ewentualne ograniczenie liczby lokalizacji kontenerów lub zmianę zasad ich sytuowania w przestrzeni publicznej.

– Konieczne jest skuteczniejsze egzekwowanie porządku przy jednoczesnym zachowaniu możliwości oddawania odzieży do ponownego wykorzystania – podkreśla radny w interpelacji.

Na odpowiedź burmistrza w tej sprawie trzeba będzie poczekać.

RADNY WOJCIECH HAJDUK z TRZEBINI PYTA

1. Ile umów dzierżawy gruntów gminnych pod pojemniki na odzież używaną obowiązuje obecnie na terenie gminy?

2. Jakie zapisy dotyczące utrzymania porządku i estetyki otoczenia zawierają te umowy?

3. Czy w ostatnich latach przeprowadzano kontrole przestrzegania warunków umów przez dzierżawców, a jeśli tak - z jakimi wynikami?

4. Czy wobec podmiotów naruszających zapisy umów były stosowane kary umowne lub inne sankcje przewidziane w umowach?

5. Czy planowane jest wprowadzenie bardziej restrykcyjnych zapisów w nowych umowach, w szczególności dotyczących częstotliwości opróżniania pojemników, obowiązku utrzymania porządku wokół nich oraz możliwości szybkiego rozwiązania umowy w przypadku rażących naruszeń?

6. Czy rozważane jest ograniczenie liczby lokalizacji pojemników lub zmiana zasad ich sytuowania w przestrzeni publicznej lub rozwiązanie obecnie zawartych umów? W mojej ocenie konieczne jest podjęcie działań zmierzających do skuteczniejszego nadzoru nad realizacją umów oraz zapewnienia mieszkańcom ładu i estetyki w przestrzeni publicznej, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości obecności pojemników na odzież używaną na terenie gminy.

Nie tylko w Trzebini

Egzekwowanie porządku przy kontenerach na tekstylia nie jest skuteczne nie tylko w  Trzebini. Niedawno pokazywaliśmy też podobną sytuację z Chrzanowa (ul. Śląska).

Jak informowaliśmy dzisiaj na przelom.pl, po naszej interwencji kontener zniknął. Temat wymaga jednak systemowego, a nie interwencyjnego rozwiązania.

Jak przypomina dziś  portalsamorzadowy.pl obowiązek selektywnego zbierania tekstyliów, odzieży i obuwia wynika z przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r., która zmieniła dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów. Polska zaimplementowała ten obowiązek poprzez nowelizację ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w 2019 r., która zobowiązała gminy do przyjmowania tekstyliów minimum w Punktach Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w ramach systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Mogą też zapewnić inne formy odbierania tych odpadów, np. poprzez mobilne punkty, kontenery wystawiane w miejscach publicznych lub zadecydować o zapewnieniu dodatkowych pojemników/worków i odbierać te odpady bezpośrednio od mieszkańców.

MZGK Chrzanów stworzył możliwość odbierania tekstyliów za dodatkową opłatą, ale zainteresowanie jest znikome. 

Niewątpliwie zawiodła edukacja. Pomyślano o niej nie w 2019 roku (wtedy frakcja trafiła nawet do Regulaminów utrzymania czystości i porządku w gminach), ale dopiero wtedy, gdy szmaty zaczęły się walać po ulicach, bo ich sortowanie stało się obowiązkowe, a do PSZOK-ów nie każdemu się chce jechać, skoro przy drogach stoją kontenery. To jest sześć straconych lat.

Jak to robią inni?

Bardziej ambitne gminy, stosują  dodatkowe rozwiązania: proponują cykliczne odbiory spod domów, ustawiają dodatkowe kontenery (np. w Gdyni) czy - jak Warszawa - przeznaczają pieniądze na tworzenie punktów nadawania drugiego życia przedmiotom, w tym ubraniom. 

Na przykład w stolicy powstało 9 tzw. dzielni prowadzonych przez organizacje pozarządowe. Dzielnia czynna jest przez cały dzień. Przyjeżdżają do niej osoby, które czegoś potrzebują i osoby chcące oddać rzeczy nadające się do użytku. Nie tylko tekstylia, ale tez np. zabawki. 

Osoby przywożące rzeczy są zobowiązane do wrzucania rzeczy do boksów tematycznych.

Statystyki

Z Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) korzysta jedynie ok. 30 proc. osób, które pozbywają się zużytej odzieży, a aż co piąty respondent po prostu wrzuca ubrania do odpadów zmieszanych. 

75 proc. badanych uważa, iż branża odzieżowa ma negatywny wpływ na środowisko, a 40 proc. - że wpływ ten jest znacząco negatywny. Nawet wśród osób sceptycznych wobec zmian klimatu co trzecia dostrzega problem zanieczyszczeń generowanych przez przemysł modowy. 

źródło: portalsamorządowy.pl