Budowa biogazowni w Libiążu coraz bardziej realna

Po latach dyskusji, protestów mieszkańców i poszukiwania pieniędzy biogazownia przy ul. Gromieckiej w Libiążu weszła w kolejny etap. Wodociągi Chrzanowskie ogłosiły przetarg na realizację inwestycji, a jego rozstrzygnięcie zaplanowane jest na 15 października.

Biogazownia ma powstać na terenie istniejącej oczyszczalni ścieków przy ul. Gromieckiej. Instalacja będzie przetwarzać bioodpady w oparciu o technologię fermentacji suchej okresowej. Bioodpady będą pochodzić z ZMGK w Chrzanowie. Uzyskany w wyniku procesu przetworzenia biogaz posłuży do produkcji energii cieplnej i elektrycznej, a pozostałości z odpadów będą stanowić kompost używany w ogrodnictwie oraz rolnictwie. 

Całe przedsięwzięcie ma więc nie tylko rozwiązać problem zagospodarowania rosnącej ilości bioodpadów, ale również pomóc spółce w osiągnięciu większej samowystarczalności energetycznej.

Początkowo koszt inwestycji szacowany był na około 60 mln zł. Wraz z przygotowaniem kolejnych etapów i zmianami w sposobie finansowania pojawiały się różne wyliczenia. 

Dlaczego mieszkańcy protestują?

Największe emocje od początku wywołuje lokalizacja. Mieszkańcy Moczydła i ul. Gromieckiej podkreślają, że w ich okolicy już funkcjonuje wiele zakładów, które postrzegają jako uciążliwe. Obawiają się, że biogazownia może być kolejnym źródłem problemów.

W petycji oraz podczas ubiegłorocznych spotkań z przedstawicielami inwestora wskazywali na możliwość pojawienia się nieprzyjemnych zapachów, hałasu i zwiększonego ruchu samochodów ciężarowych. Pytali również o ryzyko zanieczyszczenia gruntu, pojawienia się insektów i gryzoni oraz ewentualny spadek wartości nieruchomości. Szczególnie dużo pytań dotyczyło wstrząsów górniczych związanych z działalnością ZG Janina. Mieszkańcy chcieli wiedzieć, czy w przypadku silniejszych wstrząsów instalacja może zostać uszkodzona i rozszczelnić się.

Ich obawy potęgowały doświadczenia z innych miejscowości, gdzie mieszkańcy skarżyli się na funkcjonowanie zakładów związanych z gospodarką odpadami. Dlatego część mieszkańców deklarowała, że nie chce podpisywać żadnej umowy społecznej, a zamiast biogazowni widziałaby na terenie oczyszczalni np. farmę fotowoltaiczną.

Wodociągi: instalacja będzie hermetyczna

Wodociągi Chrzanowskie przekonują, że obawy mieszkańców nie znajdują potwierdzenia w założeniach technologicznych inwestycji. Projektanci mieli uwzględnić występowanie wstrząsów górniczych, a proces fermentacji będzie odbywał się w szczelnych instalacjach.

Prezes Wodociągów Łukasz Brzózka na spotkaniach podkreślał również, że bioodpady będą dowożone bezpośrednio do zamkniętej części technologicznej. Według wcześniejszych szacunków transport miał oznaczać około dziesięciu samochodów dziennie.

Podczas spotkań mieszkańcy mogli poznać rozwiązania stosowane w podobnych instalacjach. Wodociągi zorganizowały m.in. wyjazd do Suchego Lasu koło Poznania, gdzie działa biogazownia wykorzystująca podobną technologię. Przedstawiciele tamtejszej społeczności wskazywali, że instalacja może być mało uciążliwa, ale pod warunkiem rygorystycznego przestrzegania technologii. Kluczowe jest m.in. niedopuszczanie do zalegania bioodpadów na zewnątrz oraz właściwe magazynowanie produktu końcowego.

"Instalacja przetwarzania bioodpadów będzie zaprojektowana i eksploatowana zgodnie z obowiązującymi normami i wymaganiami środowiskowymi. Zastosowane rozwiązania będą w pełni bezpieczne dla mieszkańców. Dla tej inwestycji została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w ramach której przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Korzyści dla mieszkańców to przede wszystkim stabilność cen za śmieci wynikające z niższych kosztów zagospodarowania bioodpadów i nowe miejsca pracy" - przekonują przedstawiciele inwestora.

Od planów do przetargu

Największą przeszkodą w realizacji przedsięwzięcia przez długi czas było finansowanie. Wodociągi starały się o pieniądze z NFOŚiGW, ale zmieniające się zasady programów sprawiły, że lokalna instalacja obsługująca trzy gminy znalazła się w trudniejszej sytuacji niż większe, regionalne projekty.

Co zatem zmieniło się, że zadanie może być realizowane?

- Zarząd NFOŚiGW podjął uchwałę o przyznaniu dofinansowania w formie pożyczki i dotacji dla realizacji zamierzenia inwestycyjnego w ramach Funduszu Modernizacyjnego. Umowy nie zostały jeszcze podpisane. Spółka stara się również pozyskać dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027. Wysokość wkładu własnego jest zależna od dofinansowań zewnętrznych. Przewidujemy możliwość unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia jeżeli m.in. środki publiczne, które zamierzaliśmy przeznaczyć na sfinansowanie całości albo części zamówienia, nie zostaną przyznane - odpowiadają Wodociągi Chrzanowskie. 

Dla mieszkańców Moczydła najważniejsze pytanie pozostaje jednak niezmienne: czy nowoczesna instalacja rzeczywiście będzie szczelnym i bezpiecznym elementem gospodarki odpadami, czy też stanie się kolejnym uciążliwym sąsiadem. Odpowiedź przyniesie jednak dopiero jej uruchomienie.