Radni powiatowi nie chcą kamer na komisjach? We wtorek, 20 października zapadnie decyzja

Czy mieszkańcy powiatu chrzanowskiego będą mogli oglądać w internecie, jak radni dyskutują o szpitalu, szkołach, drogach i publicznych pieniądzach? Autor wniosku w tej sprawie chce, aby posiedzenia komisji rady powiatu były transmitowane i nagrywane. Komisja Skarg, Wniosków i Petycji rekomenduje jednak odrzucenie tego pomysłu. Decyzję podejmie Rada Powiatu Chrzanowskiego.

Wniosek wpłynął do rady powiatu 20 września. Sprawą zajęła się Komisja Skarg, Wniosków i Petycji, która obradowała nad nią 23 i 29 września. Uznała, że takiego obowiązku nie należy wprowadzać. Przygotowany projekt uchwały trafi pod głosowanie radnych we wtorek, 20 października.

Na sesjach kamery są. Na komisjach już nie

Obrady rady powiatu są transmitowane i nagrywane. Taki obowiązek wynika z ustawy. Mieszkańcy mogą oglądać sesje na żywo, a później wracać do nagrań.

Inaczej jest z komisjami. Prawo nie nakazuje ich transmitowania, ale też tego nie zabrania. Decyzja należy do samorządu.

Tymczasem to właśnie na komisjach teoretycznie radni powinni szczegółowo analizować projekty uchwał, wydatki, inwestycje i działalność jednostek powiatowych, dyskutować o funkcjonowaniu szpitala, sytuacji szkół, remontach dróg czy gospodarowaniu publicznymi pieniędzmi.

Podczas sesji wiele spraw jest już wcześniej omówionych, a dyskusja bywa ograniczona. Możliwość obejrzenia nagrania komisji pozwoliłaby mieszkańcom sprawdzić, kto zadawał pytania, jakie otrzymywał odpowiedzi i czy radni rzeczywiście kontrolowali działania zarządu powiatu.

Sprzęt jest, ale przeszkodą mają być koszty

Dlaczego komisja rekomenduje odrzucenie wniosku?

W uzasadnieniu projektu uchwały wskazano na dodatkowe koszty, trudności organizacyjne oraz konieczność ochrony danych osobowych.

Posiedzenia komisji odbywają się w różnych terminach, niekiedy równolegle. Podczas rozpatrywania skarg, wniosków i petycji mogą pojawiać się informacje, których nie wolno publicznie ujawniać.

Nagrania musiałyby także spełniać wymagania dotyczące jakości obrazu i dźwięku, dostępności cyfrowej oraz ochrony informacji. Zdaniem autorów projektu konieczne byłoby zaangażowanie dodatkowego pracownika do obsługi transmisji i przygotowywania napisów.

Co ciekawe, w uzasadnieniu przyznano, że Starostwo Powiatowe w Chrzanowie dysponuje infrastrukturą techniczną przystosowaną do nagrywania i transmitowania posiedzeń. Nie przedstawiono natomiast żadnych wyliczeń, ile kosztowałoby wprowadzenie takiego rozwiązania.

Watchdog Polska: tylko 22 samorządy na 2400

Temat nagrywania posiedzeń komisji nie dotyczy wyłącznie powiatu chrzanowskiego. Sieć Obywatelska Watchdog Polska, zajmująca się jawnością życia publicznego, przeprowadziła w 2026 roku ogólnopolski monitoring. Wyniki nie napawają optymizmem. Spośród 2400 samorządów objętych analizą zaledwie 22 transmitowały wszystkie posiedzenia komisji i archiwizowały nagrania. To mniej niż jeden procent.

Watchdog zachęca samorządy do większej otwartości. Przypomina, że brak ustawowego obowiązku transmisji nie oznacza zakazu ich prowadzenia.

Organizacja nie zgadza się również z traktowaniem ochrony danych osobowych jako uniwersalnego argumentu przeciwko nagrywaniu komisji. Jeśli podczas obrad pojawiają się informacje podlegające ochronie, można wyłączyć określony fragment transmisji lub odpowiednio zredagować nagranie przed publikacją. Ograniczenie jawności musi mieć jednak konkretną podstawę prawną.

Czy nagrywanie musi być drogie?

Watchdog przywołuje przykład miasta liczącego około 300 tysięcy mieszkańców, w którym koszt obsługi transmisji i nagrań komisji szacowano na około 400 zł miesięcznie. Wykorzystywano sprzęt służący już do transmitowania sesji rady.

Nie oznacza to, że w powiecie chrzanowskim koszty byłyby identyczne. Pokazuje jednak, że nie muszą być wysokie. 

Są już samorządy, które zdecydowały się na większą jawność. W Poczesnej od stycznia 2026 roku komisje są transmitowane na żywo. W Świdwinie publikowane są nagrania z posiedzeń, choć nie prowadzi się transmisji na żywo. W Ciechocinku nagrywanie wprowadzono po staraniach mieszkańców.

Jawność tylko dla tych, którzy mają czas?

Autorzy projektu uchwały dotyczącej samorządu powiatu chrzanowskiego podkreślają, że mieszkańcy mogą osobiście uczestniczyć w posiedzeniach komisji, czytać protokoły, korzystać z Biuletynu Informacji Publicznej i składać wnioski o udostępnienie informacji.

To prawda. Tyle że posiedzenia odbywają się zwykle w godzinach pracy. Trudno oczekiwać, aby zainteresowany mieszkaniec brał urlop tylko po to, by przysłuchiwać się dyskusji o sprawach swojej miejscowości. 

Protokół również nie zastąpi nagrania. Nie zawsze oddaje przebieg dyskusji, sposób zadawania pytań czy argumenty przedstawiane przez jej uczestników.

W uzasadnieniu projektu uchwały komisja skarg i wniosków sama przyznaje, że transmitowanie posiedzeń zwiększyłoby jawność i przejrzystość działania samorządu. Mimo to rekomenduje niewprowadzanie takiego obowiązku.

We wtorek radni zdecydują, czy poprzeć wniosek, czy stanowisko komisji.

Pozostaje pytanie, czy rzeczywistą przeszkodą są pieniądze i organizacja pracy, czy brak woli, aby mieszkańcy mogli łatwiej obserwować działalność swoich przedstawicieli.

A co Państwo sądzą? Czy posiedzenia komisji rady powiatu powinny być nagrywane i udostępniane w internecie?