SRK zagęści sieć piezometrów w Trzebini. Chodzi o wodę, zapadliska i podtopienia

Sześć nowych piezometrów oraz studnia chłonna mają powstać na terenie dawnej kopalni Siersza w Trzebini. Spółka Restrukturyzacji Kopalń chce dokładniej obserwować, jak zmienia się poziom wód podziemnych i jaki zasięg ma prowadzone odwadnianie. Inwestycja ma znaczenie dla bezpieczeństwa terenów zagrożonych zapadliskami, a w rejonie ulicy Młyńskiej ma zapobiec powstaniu zalewiska i podtopieniom.

Rozbudowa sieci pomiarowej jest efektem specjalistycznej analizy dotyczącej funkcjonowania odwadniania gruntów na obszarze byłego obszaru górniczego „Siersza I”. Zgodnie z jej zaleceniami SRK planuje wykonanie sześciu dodatkowych piezometrów oraz studni chłonnej.

Piezometry to otwory obserwacyjne pozwalające mierzyć poziom wód podziemnych i śledzić jego zmiany. W przypadku Trzebini ma to szczególne znaczenie ze względu na znajdujące się pod ziemią dawne wyrobiska górnicze oraz prowadzone przez SRK pompowanie wód.

Poziom wody zależy od pompowania

Jak wynika z odpowiedzi SRK na nasze pytania, dotychczasowy monitoring pokazuje „ścisły związek” pomiędzy wahaniami zwierciadła wód podziemnych a intensywnością pompowania wody z wyrobisk pogórniczych.

Nowe punkty mają pozwolić dokładniej ustalić, jak daleko sięga wpływ odwadniania prowadzonego przez pompownię SRK w Trzebini.

Spółka nie wskazuje jeszcze konkretnych miejsc, w których zostanie wykonanych sześć piezometrów. Ich lokalizacja, podobnie jak miejsce wykonania studni chłonnej, ma zostać określona w przygotowywanym Projekcie Robót Geologicznych.

W tle zagrożenie zapadliskami

Zapytaliśmy SRK wprost, czy rozbudowa monitoringu ma związek z zagrożeniem powstawania zapadlisk.

Spółka potwierdza, że dodatkowe informacje o wodach podziemnych mają znaczenie dla bezpieczeństwa terenów zagrożonych zarówno zapadliskami, jak i podtopieniami.

– Planowane do wykonania nowe piezometry uzupełnią dotychczasową sieć obserwacyjną, co pozwoli na określenie zasięgu odwadniania i dopasowanie reżimu pompowania wód do wahań zwierciadła, co w efekcie zwiększy bezpieczeństwo terenów zagrożonych powstawaniem zapadlisk i terenów podtopień – informuje Mariusz Tomalik, rzecznik prasowy SRK.

To istotne, ponieważ poziom wód podziemnych na terenach pogórniczych nie jest jedynie parametrem obserwowanym przez specjalistów. Od sposobu gospodarowania wodą zależy sytuacja na powierzchni. SRK chce więc dysponować gęstszą siecią pomiarową, aby móc lepiej dostosowywać intensywność pompowania do tego, co dzieje się pod ziemią.

Miliony metrów sześciennych wody

Skala prowadzonego odwadniania jest duża. W 2024 roku SRK odpompowała 3,7 mln metrów sześciennych wody, a w 2025 roku 3,6 mln metrów sześciennych. Jak podkreśla spółka, ilość pompowanej wody utrzymuje się więc na zbliżonym poziomie.

Oznacza to średnio około 10 tys. metrów sześciennych na dobę.

Przy Młyńskiej nie chcą dopuścić do powstania zalewiska

Szczególną uwagę zwraca plan budowy studni chłonnej. Nie będzie ona służyła jedynie do prowadzenia pomiarów. Ma pełnić konkretne zadanie – zapobiec powstaniu zalewiska i podtopieniom na terenach leśnych w rejonie ulicy Młyńskiej w Trzebini.

Mechanizm ma wyglądać następująco: woda, zamiast gromadzić się na powierzchni, zostanie skierowana poprzez studnię do zrobów pogórniczych, czyli przestrzeni pozostałych po dawnej eksploatacji górniczej. Stamtąd ma być przejmowana przez otwory pompowni SRK.

Następnie odpompowana woda będzie odprowadzana rowem od Krystynowa i ostatecznie zasili ciek Kozi Bród.

Odpowiedź SRK pokazuje więc, że spółka bierze pod uwagę możliwość gromadzenia się wody na powierzchni w konkretnym rejonie Trzebini. Nie wiadomo jednak jeszcze, jak duży obszar może być narażony na powstanie zalewiska, jaka ilość wody mogłaby się tam gromadzić ani jaką wydajność będzie miała projektowana studnia chłonna.

Nie jest też jeszcze znane jej dokładne położenie. Lokalizacja zostanie określona dopiero w Projekcie Robót Geologicznych.

To ważne również z punktu widzenia mieszkańców. Dopiero po wskazaniu miejsca studni będzie można dokładnie określić, jak daleko potencjalne podtopienia mogłyby sięgać i co znajduje się w sąsiedztwie obszaru, który SRK chce w ten sposób zabezpieczyć.

Gdzie bęą nowe piezometry?

Na mapie przekazanej przez SRK zaznaczone są obecnie funkcjonujące punkty pomiarowe. Nowych sześciu piezometrów jeszcze na niej nie ma.

Ich rozmieszczenie może być istotną informacją. Pokaże bowiem, w których częściach dawnego obszaru górniczego obecna sieć obserwacyjna jest niewystarczająca i gdzie SRK chce dokładniej kontrolować zachowanie wód podziemnych.

Na razie nie wiadomo również, ile przedsięwzięcie będzie kosztowało. Według SRK cena zostanie określona po zakończeniu postępowania przetargowego.