Nie chcemy żyć obok takiego zakładu

CHRZANÓW. Mieszkańcy obawiają się o bezpieczeństwie swoich dzieci i o to, co będzie się działo kilkadziesiąt metrów od ich domów. Nie uspokajają ich zapewnienia, że planowana instalacja nie tylko nie zwiększy uciążliwości, ale ograniczy transport odpadów i będzie stale monitorowana. Wokół inwestycji firmy Ekoservise przy ul. Sowiej w Chrzanowie narasta spór. 

Sprawa dotyczy planowanego przetwarzania odpadów w hali przy ulicy Sowiej 6B w Chrzanowie. Firma Ekoservise Spółka z o.o. USŁUGI sp.k. wystąpiła o zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla instalacji fizyczno-chemicznego przetwarzania uwodnionych odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne wraz z budynkiem technologiczno-magazynowym i infrastrukturą techniczną. 

 Firma od lat zajmuje się zbieraniem odpadów z separatorów substancji ropopochodnych. Teraz chce je również przetwarzać na miejscu, oddzielając wodę od olejów i osadów. Aby rozpocząć działalność, potrzebuje jednak pozwolenia zintegrowanego wydawanego przez marszałka województwa. Wcześniej musi zakończyć się postępowanie dotyczące decyzji środowiskowej.

Podczas spotkania z burmistrzem Chrzanowa, które odbyło się 24 sierpnia, mieszkańcy nie kryli nieufności wobec zapewnień, że planowana przez firmę działalność będzie bezpieczna.

Burmistrz Robert Maciaszek podkreślał, że rozumie obawy, ale jako burmistrz nie może po prostu zablokować inwestycji dlatego, że budzi ona sprzeciw społeczny. Jego zadaniem w prowadzonym postępowaniu jest określenie warunków środowiskowych, jakie musi spełnić inwestor. Zachęcał mieszkańców, by swoje obawy zgłaszali w formie pisemnych uwag do dokumentacji.

- Znaczenie ma waga argumentów, a nie argument siły – podkreślał.

Wentylatory zatrzymały inwestycję

Źródłem obecnego zamieszania stała się zmiana wprowadzona podczas budowy. Wentylatory, które według wcześniejszej dokumentacji miały znajdować się na dachu, ostatecznie zamontowano na bocznej ścianie hali. Na dachu pojawiła się natomiast instalacja fotowoltaiczna.

Gmina uznała, że zmiana ma znaczenie z punktu widzenia wcześniejszej decyzji środowiskowej, ponieważ analizowano w niej hałas generowany przez urządzenia umieszczone na dachu, a nie na ścianie budynku. Konieczne stało się więc ponowne przeprowadzenie procedury. Pozytywne opinie wydały już m.in. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska i sanepid. Mieszkańcy mogą jeszcze zgłaszać swoje uwagi.

Prezes zarządu Ekoservice Mateusz Klag w rozmowie z redakcją nie kryje, że ma żal o sposób, w jaki sprawa została potraktowana przez chrzanowski urząd.

– Z perspektywy przedsiębiorcy uważam, że niezrozumienie tematu przez urzędników w Chrzanowie doprowadziło do tej fali protestów. Jej w ogóle mogło nie być – mówi.

Jak podkreśla, na zmianę lokalizacji wentylacji zgodzili się projektant i kierownik budowy, a powodem przeniesienia urządzeń była instalacja paneli fotowoltaicznych.

– To miało już działać od dwóch lat, bo takie były nasze plany, ale niestety nie działa – dodaje.

Czysta woda i żaby

Prezes firmy przekonuje, że mieszkańcy mogą nie zdawać sobie sprawy z charakteru odpadów, które trafiają do zakładu. Chodzi przede wszystkim o zawartość separatorów znajdujących się przy drogach i parkingach. Ich zadaniem jest zatrzymywanie substancji ropopochodnych, zanim wraz z wodą opadową przedostaną się dalej.

– Te odpady można nazywać ropopochodnymi, ale w nich pływa czysta woda i żyją żaby. Mimo to separator musi być zgodnie z prawem czyszczony – tłumaczy Mateusz Klag.

Obecnie odpady trafiają na bazę przy ul. Sowiej, a następnie – ponieważ firma nie ma jeszcze pozwolenia na ich przetwarzanie na miejscu – są wywożone do instalacji w Oświęcimiu.

Planowana instalacja ma to zmienić. Firma chce na miejscu oddzielać od wody niewielką ilość substancji ropopochodnych, a także piasek i inne zanieczyszczenia, takie jak gnijące gałęzie. Oczyszczona woda miałaby trafiać zamkniętym systemem do kanalizacji, a następnie do oczyszczalni.

– Ilość transportów zmniejszy się o połowę. Woda będzie płynąć rurociągiem, zamiast być wożona samochodami – zapewnia prezes.

Obawy o smród

Jednym z tematów poruszanych podczas spotkania z burmistrzem były zapachy. Mieszkańcy twierdzą, że już obecnie okresowo odczuwają uciążliwości w okolicy zakładu i obawiają się, że po rozpoczęciu przetwarzania odpadów sytuacja się pogorszy.

- My nie będziemy emitować żadnych zapachów, bo odpady organiczne utylizujemy na miejskich oczyszczalniach biologicznych w Chorzowie, Rzeszowie i Nysie, a to odpady organiczne przyczyniają się do emisji zapachów - informuje Mateusz Klag. 

Dodaje, że firma działa od 22 lat, a znaczna część załogi jest z nią związana od kilkunastu lat.

– Czy świadomi, wykształceni ludzie pracowaliby przez tyle lat w środowisku niebezpiecznym? – pyta.

Przekonuje, że po uruchomieniu instalacji proces będzie bezzapachowy.

A jeśli wybuchnie pożar?

To pytanie szczególnie mocno wybrzmiało podczas spotkania. Mieszkańcy chcieli wiedzieć, co stanie się z wodą używaną do gaszenia pożaru i czy nie przedostanie się ona do gruntu.

Mateusz Klag zapewnia, że teren zakładu jest zabezpieczony.

– Nie ma możliwości, żeby woda wsiąkała w ziemię. Cały nasz teren jest wybetonowany i zabezpieczony przed wszelkiego rodzaju przeciekami do gleby – mówi.

Dodaje, że firma posiada zbiorniki przeciwpożarowe zgodne z wydanymi pozwoleniami. Zwraca też uwagę, że odpady, które mają być przetwarzane, są – jak zapewnia – niepalne i w 99 procentach składają się z wody.

– W sytuacji kryzysowej sam odpad znajdujący się w zbiornikach mógłby być środkiem gaśniczym. Nie ma ryzyka wystąpienia pożaru z powodu tego odpadu – przekonuje prezes.

Cztery rodzaje kontroli

Jedną z największych obaw mieszkańców jest to, czy ktoś będzie kontrolował, co rzeczywiście trafia do zakładu i co z niego wychodzi. Firma zapewnia, że monitoring ma odbywać się na kilku etapach.

Pierwszy system monitoringu wynika z przepisów dotyczących ochrony środowiska i gospodarowania odpadami, a dostęp do niego ma Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie. Na terenie zakładu znajdują się również trzy piezometry, dzięki którym – jak zapowiada prezes – będzie badany stan wód na terenie działki, w tym obecność ewentualnych metali ciężkich.

Każda dostarczona partia odpadów ma być ponadto kontrolowana laboratoryjnie. Kolejne badania mają dotyczyć ścieków odprowadzanych po oczyszczeniu do kanalizacji. Ich parametry będą musiały odpowiadać warunkom określonym przez odbiorcę, czyli chrzanowskie wodociągi.

Bez optymizmu

Mieszkańcy Kościelca patrzą na stojącą już halę i widzą przede wszystkim niepewność. Ich zdaniem instalacja, w której mają być przetwarzane odpady oznaczone jako niebezpieczne, nie powinna powstawać tak blisko domów, placów zabaw i innych miejsc, w których żyją ludzie. Wskazują, że przez lata nie wiedzieli o planach firmy, a teraz mają wrażenie, że decyzje są już niemal przesądzone.

Firma odpowiada, że chce uporządkować proces, który już dziś obsługuje – oddzielać wodę, osady i substancje ropopochodne zamiast wozić całą zawartość separatorów do innego miasta.

– Mieszkańcem Chrzanowa nie jestem, mieszkam w Krakowie, ale z Chrzanowem jestem związany zawodowo prawie 30 lat. Naprawdę tej ziemi nie chcę zrobić krzywdy – zapewnia Mateusz Klag. – Ta nieruchomość będzie opodatkowana i będzie przynosić dochody dla miasta.

Czy te zapewnienia uspokoją mieszkańców? Na razie trudno o taki optymizm. Podczas spotkania jasno dali do zrozumienia, że będą walczyć o zablokowanie inwestycji. Ostateczna decyzja o możliwości prowadzenia działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów należeć będzie do marszałka województwa.