„Nie zapominamy”. Trzebinia upamiętniła ofiary bombardowania rafinerii (WIDEO,ZDJĘCIA)

W sobotę kilkadziesiąt osób zebrało się w pobliżu bunkra przy ul. Fabrycznej w Trzebini, aby upamiętnić 82. rocznicę bombardowania trzebińskiej rafinerii. Wydarzenie było okazją do wspomnienia tragicznych wydarzeń z sierpnia 1944 roku, ale także do poznania historii zakładu. W programie znalazły się wspomnienia, wykład historyczny, wystawa oraz prezentacja sprzętu wojskowego.

Bombardowanie z 7 sierpnia 1944 roku

7 sierpnia 1944 roku samoloty bombowe B-17 należące do 8. Armii Powietrznej Stanów Zjednoczonych przeprowadziły jeden z najbardziej niszczycielskich nalotów na Rafinerię Nafty w Trzebini. Na zakład zrzucono aż 872 bomby.

Celem alianckiego ataku była niemiecka infrastruktura przemysłowa wykorzystywana podczas II wojny światowej do produkcji paliw strategicznych dla Wehrmachtu. Trzebińska rafineria stanowiła ważny element niemieckiego przemysłu wojennego, dlatego była celem kolejnych nalotów.

Bombardowanie z 7 sierpnia należało do najbardziej dramatycznych wydarzeń w historii miasta. Bomby zniszczyły znaczną część zakładu, powodując ogromne straty materialne oraz tragiczne konsekwencje dla mieszkańców i pracowników rafinerii. Zginęli ludzie, wielu zostało rannych, a skutki ataku na długo zapisały się w pamięci lokalnej społeczności.

W wyniku bombardowania zginęło osiemnastu mieszkańców Trzebini: Marian Frużyński, Józef Kamieniarz, Helena Kulczycka, Irena Kulczycka, Anna Kunert, Salomea Kwaśnica, Hugon Weber, Stanisława Mendela, Ludwika Nowak, Teofil Nowak, Stanisław Powojewski, Felicja Rodańska, Szymon Sopel, Antoni Spyt, Maria Ślusarczyk, Helena Wnuk, Wiktoria Zalewska oraz Olga Zielińska.

Wszystkie ofiary zostały pochowane we wspólnej mogile na cmentarzu przy kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Trzebini.

Bombardowanie miało również ogromne znaczenie dla funkcjonowania samej rafinerii. W wyniku zniszczeń niemiecka armia została pozbawiona ważnego źródła paliwa, a produkcji w zakładzie nie udało się wznowić do zakończenia działań wojennych.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"7712"}

::video{"type":"single","item":"12875"}

Wspomnienia i wykład historyczny

Sobotnie uroczystości rozpoczęła przemowa organizatora wydarzenia, Stefana Lasonia – emerytowanego pracownika rafinerii oraz przedstawiciela Koła PTTK „Nafta”.

O wydarzeniach z sierpnia 1944 roku mówiła dr Jolanta Piskorz z Miejskiej Biblioteki Publicznej w Trzebini, która wygłosiła wykład poświęcony historii bombardowania rafinerii i jego konsekwencjom dla miasta.

Swoimi wspomnieniami i refleksjami podzielili się również Leszek Morawiecki oraz radny powiatowy Janusz Szczęśniak.

Tegoroczne spotkanie miało dodatkowy, symboliczny wymiar. W 2026 roku przypada bowiem 70-lecie działalności Koła PTTK „Nafta”, którego członkowie od lat pielęgnują pamięć o historii trzebińskiej rafinerii, jej pracownikach oraz wydarzeniach związanych z wojennymi losami zakładu.

Historia w praktyce

Organizatorzy zadbali również o to, aby uczestnicy mogli nie tylko wysłuchać wspomnień, ale także zobaczyć elementy wyposażenia związane z historią wojskowości.

Sprzęt wojskowy zaprezentowało Stowarzyszenie Miłośników Militariów z Trzebini. Na miejscu przygotowano również strzelnicę, która cieszyła się zainteresowaniem uczestników.

Swoje stoisko przygotował także kustosz muzeum w Myślachowicach, prezentując pamiątki i materiały związane z lokalną historią.

Nie zabrakło również akcentu kulinarnego. Przybyli mogli skosztować posiłku przygotowanego według przepisu pochodzącego z czasów II wojny światowej – dania, które niegdyś mieli spożywać lotnicy.

Pamięć, która zobowiązuje

Upamiętnienie 82. rocznicy bombardowania trzebińskiej rafinerii jest ważnym elementem lokalnej pamięci i tożsamości. Tragiczne wydarzenia z 1944 roku pokazują, że wielka historia w bezpośredni sposób dotykała zwykłych mieszkańców – ich rodzin, domów i miejsc pracy.

Spotkanie przy bunkrem przy ul. Fabrycznej było nie tylko wspomnieniem ofiar bombardowania, ale także lekcją historii i przypomnieniem o cenie, jaką społeczność Trzebini zapłaciła podczas wojny.

Pamięć o osiemnastu mieszkańcach, którzy zginęli tego dnia, oraz o wszystkich poszkodowanych pozostaje ważnym zobowiązaniem dla kolejnych pokoleń. To również przypomnienie, że pokój nie jest wartością daną raz na zawsze, a lokalna historia jest częścią większej opowieści o tragedii II wojny światowej.