Wojna, atak rakietowy, alarm. Gdzie schowają się mieszkańcy Trzebini?

Dawid Łukajczyk, mieszkaniec Trzebini, zwrócił się do Urzędu Miasta Trzebinia z pytaniami dotyczącymi bezpieczeństwa mieszkańców na wypadek wojny, ataku rakietowego, pożaru czy innego poważnego zagrożenia. W piśmie z 31 lipca 2026 roku zapytał m.in. o miejsca schronienia, ich liczbę, przygotowanie do dłuższego pobytu, działania burmistrza oraz system alarmowania mieszkańców. Odpowiedź urzędu pokazuje, że część informacji mieszkańcy muszą sprawdzać samodzielnie, a nie wszystkie obiekty znajdujące się w ewidencji mogą służyć jako długoterminowe schronienie.

Pytania zostały skierowane do Urzędu Miasta Trzebinia w trybie dostępu do informacji publicznej. 

Jedno z podstawowych pytań dotyczyło tego, gdzie mieszkańcy Gminy Trzebinia mieliby udać się w przypadku wojny lub ataku rakietowego.

Urząd wskazał na ogólnopolską aplikację „Gdzie się ukryć”, przygotowaną na podstawie ewidencji budowli ochronnych prowadzonej przez Państwową Straż Pożarną. Za jej pomocą można wyszukać najbliższy schron, ukrycie lub miejsce doraźnego schronienia, wyznaczyć trasę do wybranego obiektu, sprawdzić jego rodzaj i szacunkową pojemność, a także pobrać dane pozwalające korzystać z mapy w trybie offline.

Mieszkańcy mogą również korzystać z internetowej Mapy Schronów. Urząd zaznacza jednak, że większość obiektów ujętych w ewidencji stanowią miejsca doraźnego schronienia (MDS).

Ile jest miejsc schronienia?

To jedno z pytań, na które odpowiedź urzędu nie podaje konkretnej liczby.

Jak wyjaśniono, liczba obiektów przeznaczonych do ochrony ludności na terenie gminy wynika z ewidencji prowadzonej przez Państwową Straż Pożarną. Ewidencja zawiera informacje o lokalizacji oraz szacunkowej pojemności miejsc doraźnego schronienia.

Dokładna liczba obiektów oraz dostępnych miejsc dla mieszkańców może zostać ustalona na podstawie aktualnej ewidencji PSP.

Oznacza to, że w odpowiedzi na pytanie o konkretną liczbę miejsc urząd nie przedstawił jednej wartości, wskazując na dane znajdujące się w ewidencji Państwowej Straży Pożarnej.

Nie są przeznaczone na pobyt dłuższy niż 72 godziny

Dawid Łukajczyk zapytał również, czy miejsca znajdujące się w ewidencji mogą zapewnić mieszkańcom schronienie przez okres dłuższy niż 72 godziny.

Odpowiedź urzędu jest jednoznaczna: obiekty ujęte w ewidencji PSP na terenie gminy jako miejsca doraźnego schronienia i ukrycia nie są przeznaczone do długotrwałego pobytu ludzi, czyli ponad 72 godziny.

Ich zadaniem jest przede wszystkim zapewnienie czasowej ochrony podczas bezpośredniego zagrożenia.

To istotna informacja w kontekście ewentualnego konfliktu zbrojnego, ponieważ oznacza, że miejsca doraźnego schronienia nie należy utożsamiać z obiektami przygotowanymi do wielodniowego funkcjonowania dużej liczby osób.

Czy mieszkańcy wiedzą, gdzie mają się udać?

Kolejne pytanie dotyczyło sposobu informowania mieszkańców przez Urząd Miasta Trzebinia o miejscach, do których powinni udać się w przypadku zagrożenia atakiem rakietowym.

Urząd odpowiedział, że nie ma prawnego obowiązku indywidualnego informowania każdego obywatela o miejscach schronienia.

Informacje są publicznie dostępne za pośrednictwem aplikacji „Gdzie się ukryć” oraz internetowej Mapy Schronów. Mieszkaniec może więc samodzielnie sprawdzić lokalizację najbliższego miejsca schronienia i jego szacunkową pojemność.

Urząd wskazał także na informacje dotyczące zasad postępowania w sytuacjach zagrożenia publikowane przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa.

Ponad 1,26 mln zł na ochronę ludności

W odpowiedzi na pytanie o działania podejmowane przez burmistrza urząd poinformował, że w latach 2025–2026 Gmina Trzebinia otrzymała łącznie 1 261 441,84 zł na realizację zadań związanych z ochroną ludności i obroną cywilną.

Jednocześnie gmina złożyła wniosek o dofinansowanie remontu miejsca doraźnego schronienia w ramach programu OLiOC, jednak wniosek nie uzyskał dofinansowania.

Obecnie na terenie gminy realizowane są trzy zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Jedno z nich zostało zakończone, a dwa pozostają w trakcie realizacji.

Pieniądze otrzymane w 2025 roku przeznaczono m.in. na specjalistyczny sprzęt ratowniczy i wyposażenie. Wśród zakupów znalazły się m.in. osuszacze, przyczepy samochodowe, materace i łóżka polowe, defibrylatory AED, zestawy PSP-R1, piły do stali i betonu, agregaty prądotwórcze, pompy, namiot pneumatyczny, magazyn energii o pojemności 50 kWh oraz cysterna na wodę pitną o pojemności 5 tys. litrów.

Środki otrzymane w 2026 roku zostały przeznaczone na szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.

Sprawdzano także stan dawnych budowli ochronnych

Urząd poinformował również, że w 2025 roku zlecono kontrolę stanu technicznego budowli, które w przeszłości pełniły funkcję budowli ochronnych.

Do oceny ich stanu technicznego oraz możliwości dalszego wykorzystania na potrzeby ochrony ludności zaangażowano właściwą jednostkę Państwowej Straży Pożarnej oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Wnioski z kontroli nie są optymistyczne. Według Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wskazane obiekty nie spełniają funkcji budowli ochronnych.

Szkolenia dla radnych i sołtysów

W ramach działań związanych z ochroną ludności przeprowadzono także szkolenia dla radnych Rady Miasta Trzebini oraz sołtysów.

Burmistrz Trzebini uczestniczył ponadto w szkoleniu skierowanym do organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego. Tematyka obejmowała realizację zadań związanych z ochroną ludności, obroną cywilną oraz zarządzaniem kryzysowym.

Jak mieszkańcy zostaną ostrzeżeni?

Ostatnie z pytań dotyczyło systemu powiadamiania mieszkańców o zagrożeniach.

Jak wynika z odpowiedzi urzędu, system ostrzegania i alarmowania obejmuje:

• syreny alarmowe,
• komunikaty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, czyli Alert RCB,
• informacje publikowane na stronach internetowych i w mediach społecznościowych Urzędu Miasta oraz innych właściwych instytucji,
• aplikację SMS do powiadamiania o zagrożeniach prowadzoną przez Powiatowe Centrum Zarządzania Kryzysowego w Chrzanowie.

Urząd poinformował również, że ostatni test syren alarmowych odbył się 21 lipca 2026 roku w ramach ogólnokrajowego ćwiczenia „ALARM 2026”, zorganizowanego na podstawie Zarządzenia nr 22 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 8 lipca 2026 roku.

Komunikaty RCB oraz SMS-y z Powiatowego Centrum Zarządzania Kryzysowego są – zgodnie z odpowiedzią – wysyłane na bieżąco, przy czym za treść i termin ich przekazywania odpowiadają właściwe podmioty.