Finanse chwalone, styl rządzenia krytykowany. O debacie nad raportem o stanie Trzebini

Burmistrz Trzebini Jarosław Okoczuk otrzymał nie jednogłośne wotum zaufania oraz jednogłośne absolutorium za wykonanie budżetu za 2025 rok. Debata nad Raportem o stanie gminy pokazała, że mimo dobrych wyników finansowych nie wszyscy akceptują sposób sprawowania władzy. Opozycyjna radna zarzucała burmistrzowi brak dialogu, przejrzystości i otwartości na głosy krytyczne.

Wotum zaufania jest, ale nie od wszystkich

Rada Miasta Trzebini udzieliła burmistrzowi Jarosławowi Okoczukowi wotum zaufania po zapoznaniu się z Raportem o stanie gminy za 2025 rok. Za głosowało 17 radnych, jedna osoba była przeciw, a troje radnych nie uczestniczyło w sesji. Chwilę później burmistrz jednogłośnie otrzymał również absolutorium za wykonanie ubiegłorocznego budżetu.

Dyskusja poprzedzająca głosowanie pokazała jednak, że ocena działalności władz wykonawczych nie jest jednomyślna.

Radni koalicji: realizujemy oczekiwania mieszkańców

Karolina Cyran, Wojciech Hajduk i Jacek Woch pozytywnie ocenili zarówno raport, jak i pracę burmistrza oraz urzędników.

– To, co dzieje się w gminie, jest konsekwencją wyborów, wniosków i postulatów mieszkańców. Z sukcesem je realizujemy – mówił Wojciech Hajduk.

Radni koalicji większości podkreślali rozwój gminy, pozyskiwanie środków zewnętrznych oraz utrzymywanie stabilnej sytuacji finansowej. Józef Dziedzic zwracał uwagę na nowe inicjatywy, takie jak nocny autobus czy Bon Aktywności Lokalnej wspierający organizację festynów w sołectwach i na osiedlach.

– Mimo że w tym roku znacznie ograniczono finansowanie prac społecznie użytecznych z Powiatowego Urzędu Pracy, nasza gmina nadal jest piękna, zadbana i rozwija się – mówił.

Przewodnicząca klubu radnych burmistrza Monika Kłak-Gorlewicz przekonywała, że obrany kierunek rozwoju jest właściwy.

– Nie zadłużamy gminy ponad miarę, skutecznie sięgamy po środki zewnętrzne – podkreślała.

Opozycja: zabrakło dialogu i transparentności

Jedyny głos przeciw wotum zaufania zapowiedziała radna Marzena Jewuła. Jak zaznaczyła, nie kwestionuje pojedynczych działań samorządu, lecz sposób zarządzania gminą.

– Debata nad raportem to moment, w którym powinniśmy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy sposób zarządzania gminą buduje zaufanie mieszkańców i radnych. W mojej ocenie w ostatnim roku zabrakło transparentności, właściwego dialogu oraz odpowiedniego ustalenia priorytetów inwestycyjnych – mówiła.

Zdaniem radnej zbyt wiele decyzji zapadało bez odpowiednich konsultacji, a mieszkańcy i radni często byli stawiani przed faktami dokonanymi. Krytycznie oceniła również politykę personalną władz oraz – jak stwierdziła – niechęć do przyjmowania krytycznych opinii.

– Samorząd powinien łączyć ludzi wokół wspólnych celów, a nie pogłębiać podziały. Samorząd wymaga partnerstwa, odpowiedzialności i otwartości na mieszkańców. Tych standardów, w mojej ocenie, w minionym roku zabrakło. Dlatego zagłosuję przeciw udzieleniu burmistrzowi wotum zaufania – zakończyła.

Burmistrz: finanse gminy w bardzo dobrym stanie

Odpowiadając na zarzuty, Jarosław Okoczuk zwrócił uwagę przede wszystkim na sytuację finansową gminy. Do stylu sprawowania władzy się nie odniósł. 

Przypomniał, że na edukację przeznaczanych jest już 38 proc. budżetu gminy i udział tych wydatków systematycznie rośnie. Odniósł się także do zadłużenia.

– Zadłużenie na poziomie około 17 mln zł, czyli niespełna 7 proc. budżetu, nie jest wysokie. W 2025 roku wypracowaliśmy ponad 23 mln zł nadwyżki budżetowej, która może stanowić wkład własny do kolejnych inwestycji. Trzebinia jest w bardzo dobrej kondycji finansowej i ma duże możliwości dalszego rozwoju – przekonywał.

Po zakończeniu debaty rada udzieliła burmistrzowi wotum zaufania stosunkiem głosów 17 do 1. Następnie jednogłośnie przyjęła uchwałę o absolutorium za wykonanie budżetu za 2025 rok.

W debacie udział brali wyłącznie radni. Nikt inny się do niej nie zgłosił. Niewykluczone, że przyczyną jest konieczność uzyskania odpowiedniej liczby podpisów mieszkańców uprawniającej do zabrania głosu na sesji absolutoryjnej, choć tak naprawdę o dopuszczeniu kogokolwiek do głosu na sesji decyduje przewodniczący rady.  

Zaufanie to nie tylko liczby

Najciekawszym wątkiem trzebińskiej sesji podsumowującej rok 2025 były więc nie same wyniki głosowań – te były przewidywalne – lecz wyraźne zderzenie dwóch ocen. Zwolennicy burmistrza wskazywali na dobrą kondycję finansową i inwestycje, natomiast opozycyjna radna Marzena Jewuła podniosła problem jakości zarządzania: przejrzystości, dialogu i relacji z mieszkańcami. To właśnie ten spór najlepiej pokazuje, że wotum zaufania jest nie tylko oceną liczb zawartych w raporcie, ale także sposobu sprawowania władzy. Ten prezentowany przez Jarosława Okoczuka - wodzowski, autokratyczny - można uznać za dyskusyjny.

Czym jest raport o stanie gminy?

Raport o stanie gminy to coroczny dokument podsumowujący działalność samorządu w poprzednim roku. Burmistrz ma obowiązek przedstawić go radzie do 31 maja, po czym jest publikowany w Biuletynie Informacji Publicznej.

Raport stanowi podstawę debaty nad działalnością władz oraz głosowania nad wotum zaufania. Obejmuje m.in. informacje o finansach, inwestycjach, edukacji, pomocy społecznej, kulturze, gospodarce komunalnej i realizacji uchwał rady. Debata odbyć się musi na sesji absolutoryjnej w terminie do końca czerwca.

Choć ustawa określa obowiązkowy zakres raportu, rady gmin mogą rozszerzyć jego zawartość. W praktyce większość samorządów z możliwości określenia co ma być w raporcie, nie korzysta, dlatego dokumenty różnią się objętością i sposobem prezentacji danych. Mają przede wszystkim charakter sprawozdawczy i są przygotowywane przez urzędników poszczególnych wydziałów oraz jednostek organizacyjnych. Niektóre są bogato ilustrowane i przypominają foldery promocyjne i laurki dla samorządu. Rzadko są w nich odniesienia do lat poprzednich i jakiekolwiek analizy  problemów gmin. 

Ile stron liczą raporty za 2025 rok?

Chrzanów – 236

Trzebinia – 204

Libiąż – 170

Alwernia – 159

Babice – 146

Krzeszowice – 98

Najciekawsze liczby z Raportu o stanie gminy Trzebinia za 2025 rok

1. Mieszkańcy

30 304 mieszkańców

143 urodzenia

377 zgonów

-234 przyrost naturalny

61 par świętowało złote gody

8 mieszkańców obchodziło setne i kolejne urodziny (100–102 lata).

2. Finanse

258,2 mln zł dochodów

234,8 mln zł wydatków

23,2 mln zł dochodów majątkowych

22,1 mln zł dotacji na inwestycje

17 mln zł zadłużenia gminy

14,3 proc. wydatków stanowiły inwestycje.

3. Zdrowie i pomoc społeczna

107 dzieci korzystało z programu „Trzymaj pion”

987 seniorów uczestniczyło w programie „Aktywny senior”

15 defibrylatorów znajduje się na terenie gminy

217 wydanych Ogólnopolskich Kart Seniora.

4. Edukacja i profilaktyka antyalkoholowa

41 osób zgłoszono do komisji ds. rozwiązywania problemów alkoholowych

22 wnioski skierowano do sądu o leczenie odwykowe

378 osób skorzystało z pomocy specjalistów

136 osób uczestniczyło w terapii uzależnień

73 wychowanków korzystało z Dziennego Ośrodka Młodzieżowego „W Gaju”.

5. Organizacje społeczne

81 stowarzyszeń działało w gminie

20 organizacji zajmuje się rozwojem wspólnot lokalnych

16 klubów i stowarzyszeń sportowych

11 jednostek ratowniczych i OSP.

6. Administracja

3 926 wydanych dowodów osobistych

3 505 wydanych odpisów aktów stanu cywilnego

77 zawartych małżeństw

5 536 spraw załatwiono przez ePUAP

34 798 dokumentów wpłynęło do urzędu.