Związek śmieciowy zapewnia, że mieszkańcy na razie nie muszą się obawiać podwyżek, chyba, że samorządy zdecydują się na odbieranie tekstyliów spod domów. Taką usługę w gminie Krzeszowice wyceniono na 1,70 zł miesięcznie. U nas miałaby kosztować 4-5 zł miesięcznie. 

Jak poinformował na sesji w Trzebini przewodniczący zarządu ZMGK Arkadiusz Pypłacz, sytuacja finansowa związku pozostaje stabilna, a mieszkańcy – przynajmniej na razie – nie muszą obawiać się podwyżek opłat za odbiór odpadów.

Nadwyżka zamiast deficytu

Dochody związku w 2025 roku wyniosły ok. 46,2 mln zł, z czego 35,5 mln zł pochodziło z systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Wydatki sięgnęły 45,49 mln zł. Zamiast planowanego deficytu, rok zakończył się nadwyżką w wysokości blisko 2,4 mln zł.

Nadwyżka pozwala utrzymać dotychczasową stawkę opłaty za odpady – 35 zł miesięcznie od osoby – już czwarty rok z rzędu. Skala usług pozostaje niezmienna. 

Od połowy 2025 roku dwie frakcje odpadowe – papier i szkło – przestały generować straty. Dzięki dobrze prowadzonej segregacji przez mieszkańców związek sprzedał je za 306 tys. zł brutto w ciągu pół roku.

Odpady: mniej mieszkańców, więcej śmieci

W 2025 roku z nieruchomości odebrano 32 390 ton odpadów – o 785 ton mniej niż rok wcześniej. Największy udział (ok. 52 proc.) nadal stanowią odpady zmieszane.

Liczba osób zadeklarowanych w systemie zmniejszyła się o ok. 200. Dla porównania – według danych trzech związkowych gmin – w tym samym czasie ubyło z nich łącznie ok. 1100 mieszkańców.

Wzrosła natomiast ilość odpadów oddawanych do Punktów Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK). W 2025 roku przyjęto tam o 30 proc. więcej odpadów niż rok wcześniej – to wzrost o ponad 1170 ton. Łączna liczba wizyt mieszkańców w trzech PSZOK-ach zbliża się do 19 tys. rocznie. Z uwagi na rosnące zainteresowanie zwiększono obsadę – obecnie w każdym punkcie pracują po trzy osoby.

Elektroodpady i tekstylia – rosnące wyzwanie

O 61 proc. wzrosła rok do roku ilość zebranego zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Być może jest to zasługa 24 terenowych akcje zbiórek elektroodpadów zorganizowanych przez związek. Łącznie w 2025 r.  zebrano niemal 155 ton tego typu odpadów.

Najwięcej kontrowersji budzi jednak kwestia odzieży i tekstyliów. Od 2025 roku – po medialnych doniesieniach o nowych obowiązkach – mieszkańcy zaczęli masowo oddawać wszystkie tekstylia jako odpady. Problem w tym, jak mówi przewodniczący Pypłacz, że 100 proc. selektywnie zebranych tekstyliów trafia obecnie do termicznego przekształcania (spalania), co nie poprawia, lecz pogarsza wskaźnik recyklingu.

Związek proponuje rozwiązanie polegające na odpłatnym, indywidualnym odbiorze tekstyliów na zamówienie (36 zł za 5 worków, 43 zł za 10 worków).

Przewodniczący Pypłacz powiedział dziś w Trzebini, że wprowadzenie powszechnego odbioru spod nieruchomości oznaczałoby konieczność podwyższenia opłaty dla mieszkańców – według wcześniejszych analiz nawet o 4–5 zł miesięcznie od osoby.

– Jeżeli będzie taka wola samorządów, będziemy to realizować. Ale z ekonomicznego punktu widzenia obecne rozwiązanie wydaje się racjonalniejsze – zaznaczył przewodniczący.

Recykling i system kaucyjny

Zgodnie z obowiązującymi przepisami poziom recyklingu w 2025 roku powinien wynieść 55 proc. Docelowo w 2035 roku ma to być 65 proc.

Przewodniczący zwrócił uwagę na paradoksy systemu – m.in. to, że opony oddane selektywnie nie są wliczane do poziomu recyklingu, natomiast te wyciągnięte z odpadów zmieszanych już tak.

Wątpliwości budzi również funkcjonowanie systemu kaucyjnego. Według wstępnych danych z Chrzanowa i Libiąża poziom zwrotu opakowań PET i szkła wynosi średnio ok. 80 proc.

Kontrola ścieków: ponad 11 tys. wezwań

Minęły dwa lata od przejęcia przez związek obowiązków w zakresie kontroli gospodarki ściekowej.

W tym czasie:

• wysłano 11 670 wezwań,
• zweryfikowano 8600 nieruchomości,
• do policji skierowano 1916 zgłoszeń.

Zidentyfikowano liczne przypadki niezgłoszonych podłączeń do kanalizacji oraz nieprawidłowości w wywozie nieczystości ciekłych. Obecnie rozpoczyna się drugi cykl kontroli. – W przypadku recydywy sprawy mogą trafiać do sądu, gdzie grzywny sięgają nawet 5 tys. zł - przypomina A. Pypłacz..

Związek zachęca mieszkańców korzystających z wody do celów ogrodowych do montażu dodatkowych liczników, co pozwala uniknąć zawyżonych wyliczeń.

Inwestycje i plany

MZGK buduje nowy PSZOK-u w Chrzanowie wraz ze swoją nową siedzibą. Inwestycja jest finansowana z Polskiego Ładu, a wkład własny (ok. 1 mln zł) pochodzi z  dzierżaw gruntów, dywidend ze ZGOK w Balinie i odsetek. 

W 2025 roku zakończył się proces przekazywania majątku wodno-kanalizacyjnego aportem ze związku do spółki Wodociągi Chrzanowskie.

Związek wspólnie z wodociągami pracuje nad projektem budowy biogazowni o przepustowości 10 tys. ton rocznie. Najważniejszym wyzwaniem jest w tym przypadku  pozyskanie ok. 10 mln zł wkładu własnego.

– Chciałbym, abyśmy co roku mogli mówić, że stawki za odbiór odpadów pozostają bez zmian – podsumował przewodniczący.

Wszyscy by tego chcieli pod warunkiem, że tani system rozwiązuje wszystkie śmieciowe problemy.

Nie było dyskusji

Sprawozdanie z działalności ZMGK na dzisiejszej sesji trzebińskiej rady miasta zostało wygłoszone. Nie było jednak żadnej dyskusji, zwłaszcza na dwa trudne tematy, jakimi są elektrośmieci i tekstylia. Przewodniczący rady Rafał Szkarłat zdecydował, że dyskusji na temat sprawozdania nie będzie, bo z uwagi na bogaty program sesji nie ma czasu. Zachęcał radnych do składania pytań pisemnie.

Z tego powodu przewodniczący ZMGK nadal nie wie, czy samorządowcy chcą jakichś systemowych rozwiązań dotyczących odzieży, czy temat zostanie "ucięty" na etapie "medialnej burzy", a szmaty jak się walały po chodnikach i poboczach, tak walać się będą nadal.. 

ZMGK Chrzanów organizuje gospodarkę odpadami w gminach Chrzanów, Libiąż, Trzebinia